Panik Ataklar. Panik atak, önceden bir uyarı vermeden ve herhangi bir nedeni olmadan ortaya çıkan ani bir korku patlamasıdır. Çoğu kişinin şikâyetçi olduğu “ stresli olmak”tan çok daha yoğundur. Panik atak yaşayan kişilerde görülen en yaygın belirtiler çarpıntı ve nefes almakta zorlanmadır. Ayrıca göğüs ağrısı bozukluğailişkin belirtileri (panik atak sayısı, agorafobi düzeyi vb.) ve bozukluğa eşlik eden sorunla-rı (depresyon, anksiyete duyarlılığı) azaltmada bireysel terapilerle eşit düzeyde etkili ancak daha az maliyetli olduğu anlaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Panik bozukluk, bilişsel-davranışçı terapi, grup terapisi olarakdoğan bilişsel terapi, 80’li yıllarla birlikte panik atak bozukluğu, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu gibi alanlara da yönelmiş ve akabinde bunu kişilik bozuklukları, yeme bozuklukları, AnahtarKelimeler: EMDR; Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT); Panik Atak, Psikoterapi Panik bozukluğu (PD; Mental Bozukluğun Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, Dördüncü Baskı, Metin Revizyonu [DSM-IV-TR]; Amerikan Psikiyatri Birliği [APA], 2000) tekrarlayan şiddetli anksiyete durumlarını ve ardından bunların olası endişeleri Bilişsel davranışçı terapi 1960'lı senelerde Aaron Beck tarafından geliştirilmiştir ve düşüncenin ruhsal bozukluklardaki etkisini msn haber web'de ara QqDJfV. İçindekiler Panik Atak Nedir? Panik Atak Esnasında Ne Olur? Panik Atak Neden Olur? Panik Atak Belirtileri Nelerdir? Panik Atak Nasıl Geçer? Panik Atak Anında Ne Yapılmalıdır? Panik Atak Tanı Yöntemleri Nelerdir? Panik Atak Tedavisi Nasıl Yapılır? Panik Atak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Panik Atak Nedir? Beklenmedik bir durumda ortaya çıkan panik atak, kişide yoğun kaygı ve panik hali yaratan ruhsal bir bozukluktur. Ayrıca hayat kalitesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen ve tedavi edilmediği sürece devam eden bir psikolojik/psikiyatrik hastalıktır. Çoğu insan hayatının belli dönemlerinde endişe ve panik hissi yaşayabilir. Zira bu his, stresli ya da gergin durumlara karşı verilen doğal bir tepkidir. Panik atak bozukluğundan muzdarip bireylerde stres, endişe, anksiyete ve panik gibi duygular düzenli olarak kendini gösterir. Üstelik bazen bunların belirgin bir sebebi dahi olmaz. Diğer yandan panik bozukluğu da panik atak ile ilişkili bir diğer ruhsal rahatsızlıktır. Aniden ortaya çıkan panik atakları, bu atakların beraberinde getirdiği kaygı ve panik atak esnasında kendini gösteren semptomlardan ötürü bireyler ciddi sıkıntılar yaşayabilir. Zira bu kişiler, hayatın doğal akışına uyum sağlamakta güçlük çekerler. Panik Atak Esnasında Ne Olur? Alarm merkezinin savunma tedbirleri ve adrenalin artışı ile nefes alış veriş düzensizleşir. Nefesin hızlı alınıp verilmesi ya da nefesin uzun süre tutulmuş olması, nefes alış veriş düzenini olumsuz etkiler. Bu durumda kandaki karbondioksit ve oksijen dengesi bozulur. Düzensiz alınan nefes sonucu, vücuda ihtiyaç fazlası olarak alınan oksijen, geçici olarak vücudun dengesini bozmaktadır. Vücutta yaşanan bu dengesizlik kendini kalp çarpıntısı, karıncalanma, göğüste hissedilen ağrı gibi etkiler ile gösterir. Belirtilen bu durumların, kötü bir olayı, bir felaketi Örneğin ''kalp krizi geçiriyorum'', ''şimdi bayılacağım'', ''kontrolümü kaybediyorum'' gibi akla ilk gelen düşünceler getireceğini düşünen kişi; korkar ve buna bağlı olarak nefesinde düzensizleşme yaşar. Bu durum kaçınılmaz olarak atağın gerçekleşmesini sağlar. Ortada belirli bir sebep yokken tetikleyici bir etken atak yaşayan kişi, durumu anlamlandıramayarak dikkatini bedenine yöneltir. Nefesin hızlı ve kesik kesik alımı, durumun doğal bir sonucu olduğundan, kişi nefes düzensizliği fark etmeyerek panik atağı tetiklemiş olur. Atak anında, kişi yaşadığı bu durumdan korkar ve kaçmaya çalışır. Yaşadığı bu korkunç anda yardım aramayı örneğin bir hastaneye gitmeyi dener. Atak yaşayan kişi, yaşanan bu olayın tekrar etmesinden korkar. Kişi, kendini bu anlara sürükleyecek durumlardan uzak durmaya başlayabilir; yardım alamayacağını düşündüğü yerlere gitmemeye başlayabilir. Panik ataklarıyla başa çıkabilmek ya da belirtilerinden kaçabilmek için davranış değişiklikleri yaşar. Kendince, hayat kalitelerini düşüren birtakım önlemler alır. Panik Atak Neden Olur? Panik atak nedenleri, ne yazık ki henüz kesin olarak belirlenememiştir. Lakin bu durumun ortaya çıkmasında önemli rol oynayan bazı durumlar vardır. Bilhassa beyindeki nörotransmiter dengesizliği, yas gibi travmatik ve aşırı stresli bir süreç ya da benzeri faktörlerle panik atağın bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Panik Atak Belirtileri Nelerdir? Panik atak belirtileri, düzensiz alınan nefes alış verişi ile birlikte, vücuda ihtiyaç fazlası olarak alınan oksijen sonucu aşağıdaki belirtileri de beraberinde getirir; Çarpıntı, kalp atışında hızlanma Terleme ve ateş, Terlemenin aksine üşüme ve ürperme hissi, Titreme, Nefes almakta zorlanma Göğüs kafesinde sıkışma hissi, Karında yaşanan ağrı, Bulantı hissi, Baş dönmesi, Kontrolü kaybetme korkusu, Ölüm korkusu, Vücutta ya da vücudun belirli yerlerinde karıncalanma hissi. Yukarıda belirtilen durumlara ek olarak; Atakların tekrar etmesine yönelik sürekli endişe, Atak sonrası yaşayabileceği şeylerden korkmak ölüm, kalp krizi geçirme gibi, Ataklardan korunmak için davranışlarını ve gittiği yerleri değiştirme gibi durumlar da panik atak belirtisidir. Panik Atak Nasıl Geçer? Panik Atak Anında Uygulanabilecek Teknikler Panik atak anında yapabileceğiniz bazı şeyler vardır. Bunları şu başlıklar altında inceleyebiliriz Nefes Egzersizleri Panik atak nefes teknikleri son derece önemlidir. Karnınızı bir balon gibi düşünün. Sanki bir balonu şişiriyormuşçasına yavaşça nefes alın. Yaklaşık 4 saniye nefesinizi tutun, ardından vücudunuzu inen bir balon gibi düşünerek yaklaşık 8 saniye nefes verin. Bu döngüyü en az 3 kez tekrarlamalısınız. Şayet bunu yapma imkânınız bulunmuyorsa; Minik minik üç kesik nefes alıp nefesi boşaltın, Bir kese kâğıdı veya minik bir poşeti, ağzınızın ve burnunuzun içinde olacağı şekilde yerleştirerek nefes alın, Derin nefes almayın. Vücut Duruşu Bedeninizi sıkmayın Ellerinizi kasmayın veya kilitlemeyin, gözlerinizi kapatmamaya çalışın. Vücudunuzu rahat bir konuma getirin. Mümkün olduğu kadar göğüs kafesinizin açık olduğu bir pozisyonda durmaya çalışın. Nabız ölçmeyin. Zira hızlı bir şekilde nefes alırken nabzın yükselmesi sağlıklı ve normal bir durumdur. Kendinizi rahatlatacak bir şeylerle oyalanmayın. Durumla baş etme sebebinin kaçmak/oyalanmak değil kendisi olduğunu fark etmelisiniz. Panik atak anında neler yapılması gerektiğini artık biliyorsunuz. Eğer benzer durumlar içeren anksiyete ataklarına dair de bilgi sahibi olmak isterseniz ’Anksiyete Atağını Başladığı Anda Bitirmenin 10 Yolu’’ yazımızı okuyabilirsiniz. Panik atak çoğu zaman, sadece psikoterapiyle tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Ancak kişinin bunu kendi kendine yapması; anlaşılması ve baş edilmesi gereken düşünceler ve diğer durumlardan dolayı zor olabilir. Bu aşamada, bir psikoterapi uzmanına başvurmanız son derece faydalı olacaktır. Panik Atak Anında Ne Yapılmalıdır? Bunun için dikkate alınması gereken bazı hususlar vardır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz Atak ile savaşmayın. Olduğunuz yerde kalın. Odak noktanız pozitif, huzur dolu ve dinlendirici yerler olsun. Kendinize bu atağın geçeceğini hatırlatın. Bu tavsiyelerin dikkate alınması önemlidir. Bu konuda aklında ’panik atak krizi anında ne yapmalıyız?’’ tarzı soru işareti oluşan kişiler, panik atak yaşayanların anlattıkları üzerine yazılan ’Panik Atak ile Nasıl Savaşabiliriz?’ başlıklı yazımızı okuyabilirler. Panik Atak Tanı Yöntemleri Nelerdir? Panik atak tanısı, sadece uzman bir psikolog kontrolü sonucu konulabilir. İlk olarak bireyin tıbbi geçmişi alınır. Ve gerekli fiziki muayeneler de bu aşamada yapılır. Kesin teşhis için panik atak testi ne yazık ki mevcut değildir. Ancak hekimler, hasta şikâyetlerinin altta yatan bir hastalık sebebinden mi yoksa panik ataktan mı kaynaklandığını anlayabilmek adına bazı testler isteyebilir. Bilhassa atakların sıklığı, baş dönmesi, uyuşma, nefes darlığı ya da terleme gibi durumlara maruz kalıp kalmadığınız tanı sürecinde çok önemlidir. Diğer yandan teşhisin kesinliğe kavuşması adına, doktorunuz EKG de isteyebilir. Böylelikle çarpıntıların farklı bir kalp hastalığından kaynaklanıp kaynaklanmadığı anlaşılır. Daha sonrasında ise tiroit hormonları düzeyini ölçmek ve hormonal dengesizliğin var olup olmadığını anlayabilmek için bazı kan testleri de istenebilir. Panik Atak Tedavisi Nasıl Yapılır? Şayet panik bozukluğu yahut panik belirtileri yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmanızda fayda vardır. Bu süreçte atakların hangi sıklıkta kendini gösterdiği ortaya çıkacaktır. Tekrarlayan panik ataklarda ise panik bozukluğu tanısı konulabilmektedir. Başta bilişsel davranışçı terapi olmak üzere; psikoterapi ve/veya ilaç tedavisi panik atağı tamamen tedavi edebilmektedir. Alanında çalışan bir uzmanın seçimi, psikoterapinin verimliliği açısından yararlı olacaktır. Bilişsel davranışçı terapiyle panik atak tedavisinde; nefes ve bedensel tepkilerle kaygıya sebep olan düşünceler arasındaki ilişki ve kısır döngü kişiye fark ettirilir. Aynı zamanda bu durumla nasıl başa çıkacağı öğretilir. Panik atağın üstesinden geleceğiniz bu tedavi süreci hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için, ’Panik Atağı Nasıl Yendim?’’ başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. Panik Atak İlaçları Tedavi sürecinde hekim tarafından reçeteli ilaçlara da başvurulabilir. Seçici serotonin geri alım inhibitörleri ve antidepresanlar gibi ilaçlar bu dönemde hastaya verilebilmektedir. Antidepresanlar 2-4 hafta arası bir zamanda etkilerini göstermeye başlar. Sekizinci haftadan itibaren ise tam etkisini gösterir. Görüldüğü gibi panik bozukluğu tedavisi için çeşitli yöntemler vardır. Zira panik bozukluğu, tam iyileşme sağlanabilen bir durumdur. Bir uzmandan yardım alınmadığı takdirde, panik bozukluğu yükselebilir. Hatta baş etmesi güç bir hale gelebilir. Bununla beraber, agorafobi gibi zihinsel sağlık durumlarının ortaya çıkma riskini artırabilir. Bu nedenle, vakit kaybetmeden bir uzmandan destek alınmalıdır. Alanında uzman kadrosuyla Psikolog Ofisi, bütün psikolojik rahatsızlıklarda olduğu gibi, panik atağın üstesinden gelebilmeniz için de yanınızdadır. Psikolojik destek süreçlerini en modern yaklaşımla ele alan Psikolog Ofisi, en hızlı ve en doğru çözümleri sunar. Bu sayede, nerede olursanız olun, sadece 1 dakika içerisinde dilediğiniz psikologdan online terapi alabilirsiniz. Siz de Türkiye'nin ilk ve en büyük online terapi platformu Psikolog Ofisi ile rahatsızlıkların üstesinden gelebilir, sağlıklı ve mutlu olduğunuz günlere tekrardan kavuşabilirsiniz. Panik Atak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Panik Atak Krizi Nasıl Olur? Panik atak krizi beklenmedik bir anda ortaya çıkar. Bu kriz, yoğun bir sıkıntı ve korku nöbeti olarak özetlenebilir. Birden başlar ve giderek şiddetli hale gelir. 10 dakika içinde şiddet bakımından en yoğun seviyeye ulaşır. Ve genellikle 10-30 dakika devam edip kendiliğinden biter. Panik Atağı Ne Tetikler? Genellikle sigara ve panik atak birbiriyle bağdaştırılır. Ancak sigaranın yanında birçok tetikleyici faktör vardır. Uyuşturucu kullanımı, kafein ve alkol bunlar arasında sayılabilir. Ayrıca sakinleştirici etkisi olan bir ilacı birden kesmek de panik atağı tetikleyebilir. Panik Atak Başlangıcı Nasıl Olur? Çoğunlukla ilk belirtiler; göğüste sıkışma, çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes alamama ve terlemedir. Hatta titreme, üşüme, baş dönmesi veya karın ağrısı da başlangıç aşamasında kendini gösterebilir. Panik Atak Nöbetleri Günde Kaç Kez Olur? Söz konusu nöbetler her gün de olabilir, haftada bir de. Hatta üst üste belli bir süre olduktan sonra uzun bir süre olmayabilir. Dolayısıyla bu konuda net bir şey söylemek doğru değildir. Panik Atak İlerlerse Ne Olur? Tedavisi ihmal edilen panik nöbetleri depresyon, hastalık hastası olma, yalnız kalamama ve alkolizm gibi sorunlara zemin hazırlayabilir. Kişinin çevresiyle olan ilişkisi zarar görebilir. Kısacası, kişinin hayat kalitesini ciddi seviyede düşüren birçok durum meydana gelebilir. Dolayısıyla bu rahatsızlığın ilerlemesine izin verilmemelidir. Panik Atak Sonrası Neler Yaşanır? Fiziksel yansımalara neden olabilir. Bunlar arasında midenin çalışma hızında yavaşlama, hava açlığı, bağırsakların çalışmasında hızlanma ve kaslarda gerilme görülebilir. Ayrıca panik atak sonrası tansiyonda hızlı yükselme ve düşmeler, ağız kuruluğu, taşikardi, idrar yapma isteği, baş dönmesi, yanma ve karıncalanma da yine yaşanabilecek durumlar arasındadır. Panik Atak En Çok Kimlerde Görülür? Bugüne kadar yapılan araştırmalar, bu rahatsızlığın en çok mükemmeliyetçi ve kuralcı insanlarda görüldüğünü ortaya koymuştur. Panik Atak Kaç Yaşında Olur? Toplumun yaklaşık olarak %3’lük diliminde görülen panik bozukluk, genel olarak 20 ila 35 yaş arasında başlamaktadır. Gece Panik Atak Nasıl Geçer? Nokturnal panik bozukluk denen bu durum, gece panik atak belirtileri konusunda bir numaralı sebeptir. Bu durumun çözümü için genellikle antidepresanlar ve kaygı giderici ilaçlar tavsiye edilir. Ayrıca psikoterapi desteğiyle de tedaviden verim almak mümkündür. Son olarak, uygun nefes alma teknikleri ve gevşeme egzersizleri de bu süreçte yardım eden diğer faktörlerdir. Panik Atak Tehlikeli midir? Korku nöbeti olarak tanımlanan bu rahatsızlık, ciddi sıkıntılara zemin hazırlayabilir. Bu sebeple, vakit kaybetmeden tedavi edilmesi gerekir. Panik Atak İlaçları Ne Zaman Etki Eder? Antidepresanlar bu tedavi sürecinde kullanılan temel ilaçlardır. Bu ilaçların etkisi 15. günden sonra görülür. Tam tesir etmesi için ise 2 ay kadar kullanmak gerekmektedir. Tarih Yazar Bilişsel davranışçı terapi Beck tarafından 1960’lı yılların başında geliştirilmiş ve daha sonra başka araştırmacılar tarafından yeniden gözden geçirilerek yenilenmiş bir terapi yaklaşımıdır. İlk önceleri depresyon için geliştirilen yöntem daha sonra genişleyerek birçok başka hastalığa da uygulanabilir hale gelmiştir. Şimdiki zaman odaklı olan yaklaşım mevcut sorunları çözmeye ve işlevsiz duygu ve davranışları değiştirmeye yönelik çalışmalar yapar. Tedavi hastaların belirli inanç ve davranışlarına dayalıdır. Terapist hastada duygusal ve davranışsal değişimler yaratmak için hastanın düşünce ve inanç sisteminde bilişsel değişimler yapmanın çeşitli yollarını arar. Yöntem farklı yaş, kültür ve sosyoekonomik düzeyden hastalar için uyarlanmıştır ve halihazırda hastanın duygu ve davranışını etkileyen işlevsiz düşüncenin psikolojik bozukluklarda etkili olduğunu ifade etmektedir. Bu nedenle de işlevsiz düşüncenin yerine daha gerçekçi bir düşünce aldığında hem duygu durumunda hem de davranışlarda bir düzelme olacaktır. BDT nin sıklıkla kullandığı bir kavram da “otomatik düşüncedir”. Otomatik düşünceler ipucu niteliğindeki çeşitli uyaranlara maruz kaldığımızda hemen zihnimizi kaplayan ve akabinde duygu ve davranışımızı etkileyen düşüncelerdir. İşlevsiz otomatik düşünceler daha derin olan işlevsiz inançlardan kaynaklanmaktadır. Bu inançlar da çoğunlukla çocukluk çağı deneyimlerinin ürünü olmaktadır. Bu inançlar üzerinde çalışılıp değiştirildiğinde iyileşme daha kalıcı şekilde davranışçı yönü kişiye, kaygılı durumla karşı karşıya kaldığından kaçınmak yerine maruz kalmayı öneren bir felsefeye sahiptir. Genellikle bu maruz kalma kişinin duruma dair kaygısını bir süre sonra düşürmektedir. Ancak maruz kalma çeşitli şekillerde gerçekleşebilmektedir. En çok tercih edilen şekli kişinin baş edebileceği şekilde parçalara ayırarak parça parça üzerine gitmesini sağlamaktır. Diğer taraftan kaçınma tepkisi de hem kişinin kaygısını artırır hem de kişinin gizil kalan sorunu fark etmesine engel davranışçı terapinin önemli bir hedefi de kişiye karşılaştığı sorunlarla baş edebilmesi için beceriler kazandırmaktır. Kişinin terapi seansında öğrendiklerini seans dışında kullanmasını sağlamak için çeşitli yöntemler kullanmaktadır. Bunların başında ev ödevi diye adlandırılan uygulamalardır. Bu uygulamalara hastayla birlikte karar verilir ve hastanın seans dışında uygulaması sağlanarak bir tür seansın günlük yaşama yansıması sağlanmaya çalışılır. Sonuç olarak Bilişsel Davranışçı Terapi depresyon, anksiyete bozukluğu, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk, panik atak, travma sonrası stres bozukluğu gibi bir çok hastalıkta başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Herkes hayatının belli bir anında panik atak yaşayabilir. Fakat bu durum panik bozukluğa döndüğünde tedavi gerektirir. Tedavi ilaçlı veya ilaçsız bir şekilde olabilir. En etkili yöntem ise psikoterapi yöntemlerinden birinin ilaç tedavisi ile kullanılmasıdır. İlaç etken maddesi olarak benzodiazepin türevleri kullanılırken psikoterapi yöntemlerinden ise bilişsel davranışçı terapi BDT genellikle kullanılır. FARMOKOTERAPİ Ayrıca farmokoterapi yöntemleri olarak içerisinde Serotonin Geri Alım İnhibitörleri SSRI ve Seçici Geri Nöroepinefrin Alım İnhibitörleri SNGİ yer alan antidepresanlar kullanılır. Herhangi bir ilaca başlamadan önce hasta tıp doktoruna başvurarak kapsamlı bir muayeneden geçirilir. İlaç yönlendirmesi ve kontrolü yine tıp doktoru tarafından yapılır. Çünkü herhangi bir yanlış teşhis, müdahale ciddi sorun yaratabilir. Eğer panik atak şikayetiniz doğrultusunda ilaç kullanmak istiyorsanız mutlaka doktora başvurmanız gerekir. BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI PSİKOTERAPİ BDT ile kullanılan birkaç farklı yöntem vardır. Bunlar ilk olarak panik bozukluğun yarattığı fiziksel semptomları azaltmaya yöneliktir. Nefes eğitimleriyle anormal solunum alma durumunun yavaş ve dengeli bir şekilde gerçekleşmesi sağlanır. Gevşeme tekniği ile öncelikle farkındalık sağlanır. Daha sonra kas kontrolü sağlanarak bedendeki gerginlik azaltılır. Böylece kalp çarpıntısı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler kontrol altına alınır. Fizyolojik belirtilerin önüne geçilmesinin ardından bilişsel süreçlere odaklanılır. Kişiden panik atak yaşamasına sebep olan bir olayı hayal etmesi ve abartması istenir. Bir çeşit maruz bırakma yöntemi olan bu teknikle kişinin semptomlarıyla güvenli bir ortamda yüzleşmesi sağlanır. Bu sayede bilişsel çarpıtmalar net bir şekilde ortaya konulur ve değiştirilir. Kaçınma davranışına önlem almak amacıyla kişinin rahatsızlığına sebep olacak benzer bir ortam tasarlanır. Ortam kaynaklı meydana gelen semptomlara sebep olan yanlış değerlendirmeler gözlenir ve bilişsel yeniden yapılandırma yöntemi kullanılır. ŞEMA TERAPİ Hem dinamik hem de bilişsel davranışçı ekolden yararlanan bir tedavi yöntemi olarak görebileceğimiz Şema Terapi de kullanılan yöntemler arasında yerini alır. Bu terapi ekolü erken dönem yaşanmışlıklarının ve ebeveyn ilişkilerinin kişide birtakım şemalar oluşturduğunu varsayar. Ekolün erken dönem yaşanmışlıklarına bakması, dinamik ekolden de yararlanıldığını düşündürebilir. Bu yaşanmışlıkları kişide kendisini etkileyen ve hayatı boyunca devam ettireceği bilişsel örüntüler oluşturur. Bunlara şema denir. Kişinin çocukluk döneminde bakım verenle olumsuz ilişkileri ve deneyimleri olumsuz ve uyumsuz şemaların oluşmasına sebep olabilir. Uyumsuz şemalar kişinin hayatını zorlaştırır hatta bazı patolojilerin oluşmasına sebebiyet verir. Şema terapide panik atağa nelerin sebep olduğuna odaklanılır. Panik atağı hangi uyumsuz şemanın tetiklediği belirtilir. Bu uyumsuz şemanın erken dönemde hangi olayla bağlantılı olduğu terapide canlandırılır. Ortaya çıkan uyumsuz şemalar işlevsel bir hale getirilerek tekrar dönüştürülür. PSİKODİNAMİK PSİKOTERAPİ Panik atak tedavisinde kullanılan bir diğer etkisi kanıtlanmış psikoterapi yöntemi psikodinamik tedavidir. Bu terapi yönteminde de ilk amaç kişinin kaygısını ortadan kaldırmak veya optimal seviyede olmasını sağlamaktır. Danışan aktarım yolu ile panik atak geçirmesine sebep olan duygularını, deneyimlerini, düşüncelerini terapiye taşır. Genellikle bu nedenler öfke, ayrılma, cinsellik konuları ile ilgili olabilir. Terapist danışanın duygularını yeniden ifade edebileceği bir ortam sağlayarak aktarımı olumlu bir aktarıma çevirir. Danışan kendi iç çatışmalarını terapiste yansıtır. Terapist ise çatışmaları sunar ve danışanda rahatlama sağlar. HİPNOTERAPİ Hipnoterapi yöntemi de tıpkı diğer yöntemler gibi hastanın ataklarına sebep olan durumları değiştirerek ataklara son vermeyi amaçlar. Fakat sebep olan durumları ortadan kaldırmaya, bastırmaya veya unutturmaya çalışmaz aksine ortaya çıkarmaya çalışır. Hipnoterapide başarıya ulaşılmasının bir diğer sebebi de hastaya atak sırasında müdahalede bulunabilme imkanı vermesidir. Kişi trans halinde atak geçirirken terapist tarafından sunulan telkinlerle korkusunu, endişesini azaltabilir. Sorunun bilinçaltında yatan kaynağına inerek çözüme yaklaşılır. Hastanın telkine olan yatkınlığı ve terapistine olan güveni hipnoterapi sürecini ve süresini etkileyen faktörler arasındadır. Psikolog Yaren Meral MORAL KAYNAKÇA Başaran, S. Sütcü, S. 2016. Panik Bozukluğun Tedavisinde Bilişsel Davranışçı Grup Terapisinin Etkililiği Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 81, 79-94. Demir, E. Soygüt, G. 2014. Şema Terapisi ile İzlenen Bir Olgu Bağlamında Panik Bozukluğu ile Şemalar Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. E. Y. Demir ve ark./Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3, 109-115. Erkoç, S. 1985. Panik Bozukluğun Farmokolojik Tedavisi. Dr. Erdoğan Özmen X. population, 142, 664-665. Anksiyete kaygı bozuklukları içinde görülen panik bozukluğun en büyük semptomu panik ataktır. Panik atağı deneyimleyen insan için bu gerçekten de korku verici bir durumdur. Panik atak geçiren kişi kendisini yüksek seviyede kaygı ve korku içinde bulur. Çarpıntı başlar, nefes almak zorlaşır, akıllarını yitirdiklerini hatta ölüyor olduklarını bile düşünebilirler. Vücutlarına ya düşüncelerine söz geçiremez hale gelirler. O anda hissedilenler kişiye o kadar gerçek gelir ki birçok kişi fiziksel olarak hissettikleri çarpıntı, nefes almada güçlük, göğüs ağrısı gibi semptomları kalp krizinin semptomlarıyla karıştırarak o andaki panik atağı daha da alarma geçirir. Toplumda oldukça sık görülen panik atağın birçok insan tarafından en az 1-2 kere deneyimlendiği düşünülmektedir. Ataklar düzenliyse kişide bir panik bozukluğun varlığından bahsedilebilir. Peki birçoğumuzun en az 1 kere yaşadığı bu yıpratıcı ve rahatsız edici ataklardan nasıl kurtulabiliriz? Aşağıda uzman psikoterapistlerin bu konudaki önerilerini inceleyebilirsiniz Düşündüğünüz her şeye inanmayın. Panik atak sırasında vücudumuzun verdiği fiziksel tepkiler düşüncelerimizi de etkileyerek kötü bir şeylerin başımıza geliyor olduğuna kendimizi inandırmamıza sebep olur. Kriz anındayken bu düşüncelerin yaşadığımız panik atağın sonucunda oluştuğunu kendimize hatırlatıp sakinleşmeye çalışmak atılabilecek en etkili adımlardan biridir. Bir şeylere dayanın! Panik atağın sık görülen belirtilerinden biri de ataklar esnasında kişilerin sanki dengeleri kaybolmuş, havada süzülüyormuş, gerçeklikten uzaklaşmışlar gibi hissetmeleridir. Böyle durumlarda etrafımızda bulunan bir nesneye dokunmak, cebimizdeki anahtarlıkla oynamak gibi basit eylemler boşluk hissinden uzaklaşmamıza yardımcı olacaktır. Kurban olmak yerine gözlemci olun. Bu tür bir panik atağı sırasında çoğu kişi delirecekleri, kötü şeylerin olacağı, sevdikleri insanların kendilerini terk edeceği gibi negatif düşüncelere saplanıp kalırlar. Bunun yerine ataklar esnasında yaşadıklarımızı, hissettiklerimizi yazmak zihnimizi “kurban” mentalitesinden uzaklaştırarak “gözlemci” pozisyonuna getirecek ve bu tür düşüncelerle başa çıkmamızı kolaylaştıracaktır. Kendi kendinizi telkin edin. Özellikle başkalarının yanında böyle bir panik atak deneyimi yaşayan kişiler bu durumdan gerçekten utanç duyarak kendilerini acımasızca eleştirebilirler. Bunda utanılacak bir şey olmadığını, “iyi” olacağınızı kendinize hatırlatın ve rahatlamaya çalışın. Unutmayın, en iyi dostunuz sizsiniz! Elinize bir buz küpü alın. Özellikle şiddetli bir panik atağı geçiriyorsanız elinize bir buz küpü almak ve buzu dayanabildiğiniz kadar elinizde tutmak dikkatinizi dağıtmak için ideal bir yol olacaktır. Zihniniz buzun elinizde yarattığı soğuk hissine odaklanacağı için panik atak semptomları azalacaktır. Panik atağın ne olduğunu iyi anlayın. Yaşadığınız semptomların o an içinde bulunduğunuz panik ataktan kaynaklandığını, sempatik sinir sisteminin “savaş ya da kaç” mekanizmasının bir sonucu olduğunu ve ortada gerçek bir tehdit olmadığını kendinize hatırlatın. Örneğin bayılacak gibi hissetseniz bile büyük olasılıkla gerçektenyılmayacaksınız ya da ölmeyeceksiniz, hissettikleriniz sadece panik atağın semptomları! Zihninizi meşgul edin. Bulmaca çözmek, egzersiz yapmak, dışarıya çıkmak gibi kendinizi meşgul edebileceğiniz aktivitelere odaklanın. Son yıllarda yapılan birçok araştırma düzenli spor yapan kişilerde anksiyete kaygı semptomlarının düzenli spor yapmayan kişilere oranla %20 oranında gerilediğini gösteriyor. Anksiyete belirtileri hakkında yazdığımız blog yazımızı buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. Derin nefes almayı öğrenin. Derin nefes almak vücudunuzu rahatlatarak panik atak semptomlarının azalmasına yardımcı olacaktır. Derin nefes alma tekniklerini öğrenin ve uygulayın. Psikoloğunuzla görüşün. Psikoterapi, özellikle bilişsel davranışçı terapi yöntemleri panik atak tedavisinde son derece etkilidir. Özellikle düzenli panik atakları yaşıyor ve bu konuda ne yapacağını bilemiyorsanız psikoloğunuzla dilediğiniz zaman size en uygun terapi yöntemini belirleyebilir ve online terapi alabilirsiniz. Tarih Yazar Panik Atak Tedavisi Panik atak tedavisi yönteminde 2 adet temel yaklaşım bulunmaktadır. İlk olarak panik ataklar yaşayan kişi için psikiyatristler tarafından ilaç verilerek tedavi uygulanır. İkinci bir yaklaşım da panik bozukluk problemi için psikologların bilişsel davranışçı terapi uygulamasıdır. Odaklanma terapisi adı verilen bir terapiyle de panik atak tedavisi uygulanabilmektedir. Kısa süreli seanslarda tek bir randevu ile 6 haftalık bir süreyi kapsayacak şekilde ek panik atakları engelleyen ve kalıcı olarak gidermeye yardımcı olan ev çalışmaları mevcuttur. Daha yeni ve kısa zamanda panik ataklar yaşamaya başlayanlar veya yıllardır bu sorunu yaşayanlar için bir günde kurtulabilme ve 1 günde panik atak tedavi yöntemleri mevcuttur. Panik atak tedavisinde bazı medikal ilaçlar ve psikoterapi teknikleri kullanılmaktadır. SSRI, SNRI, benzodiazepin adı verilen ve bu türdeki ilaçlar rahatsızlığın tedavisinde kişiye özel reçeteleye bilir. İlaç kullanımını boyunca kişi kendisini iyi hissetse dahi kesinlikle ilaç kullanımına aksatmadan devam etmesi gerekmektedir. İlaçların dozunun düşürülmesi ya da kullanımının tamamen bırakılması hekim kontrolünde olmalıdır. Panik atak tedavisinde bazı vakaların ilaçla birlikte psikoterapi, bazılarında ise tek başına psikoterapi uygulanması yeterli olabilmektedir. Bilişsel davranışçı terapi adı verilen yöntemde panik atak sorunları yaşayan kişiyle panik atak sırasında neler yapması gerektiği, bu durumla nasıl başa çıkması gerektiği ve panik atakların nasıl önlenebileceği hakkında konuşulur ve bilgiler verilir. Panik atak tedavisinde oldukça etkili ve işe yarayan bir yöntem olan bilişsel davranışçı terapi yöntemi sayesinde kişiler panik ataklardan tamamen kurtulabilmektedirler. Panik atak tedavisi için ilaç tedavisi veya psikoterapi en çok kullanılan yöntemdir. Bu iki yöntem ayrı ayrı uygulanabildiği gibi birlikte de uygulanıp yürütülebilmektedir. Yapılan birçok araştırma sonucunda psikoterapi uygulamalarının ardından panik atak yaşayan insanların kendilerini daha iyi hissettikleri, bedensel belirtilerini doğru yorumlayabildikleri ve kaçınmalarının azalması gibi faydaları olduğunu söyleyebiliriz. Panik atak evde tedavi, her ne kadar ilaç tedavisi daha çok olumlu sonuçlar veriyor olsa da panik atağı kendi kendinize de tedavi de edilebilmeniz mümkündür. Bu noktada kişilerin yapması gereken belli başlı yöntemler vardır. admin 8 Mesajları 0 yorumlar

bilişsel davranışçı terapi panik atak